Czym jest terapia integracji sensorycznej?
Terapia integracji sensorycznej, nazywana także terapią SI, to forma wsparcia dzieci, które mają trudności z prawidłowym odbieraniem, porządkowaniem i przetwarzaniem bodźców sensorycznych.
Każdego dnia układ nerwowy odbiera wiele informacji pochodzących między innymi z dotyku, wzroku, słuchu, ruchu, równowagi oraz czucia własnego ciała. Proces ich organizowania i interpretowania nazywany jest integracją sensoryczną.
U niektórych dzieci sposób reagowania na bodźce może utrudniać codzienne funkcjonowanie, zabawę, naukę lub wykonywanie zwykłych czynności. W takich sytuacjach warto skonsultować się ze specjalistą.
Na czym polega terapia SI?
Terapia integracji sensorycznej opiera się na odpowiednio dobranych aktywnościach ruchowych i sensorycznych.
Dla dziecka zajęcia często mają formę atrakcyjnej zabawy. Terapeuta wykorzystuje jednak konkretne ćwiczenia i pomoce w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb dziecka.
Podczas terapii mogą być wykorzystywane między innymi:
- huśtawki i podwieszane sprzęty,
- piłki,
- materace,
- równoważnie,
- tory przeszkód,
- ćwiczenia ruchowe,
- materiały o różnych fakturach,
- zabawy dostarczające bodźców dotykowych, ruchowych i proprioceptywnych.
Rodzaj ćwiczeń oraz ich intensywność są dobierane indywidualnie.
Dla kogo przeznaczona jest terapia integracji sensorycznej?
Konsultację z terapeutą integracji sensorycznej można rozważyć, gdy dziecko ma trudności związane z reakcją na bodźce lub codziennymi aktywnościami.
Do konsultacji mogą skłaniać między innymi sytuacje, w których dziecko:
- bardzo silnie reaguje na hałas, światło, zapachy lub dotyk,
- nie toleruje niektórych ubrań, metek lub określonych materiałów,
- unika brudzenia rąk lub kontaktu z niektórymi fakturami,
- intensywnie poszukuje ruchu, skakania, kręcenia się lub mocnego nacisku,
- ma trudności z równowagą,
- często się potyka,
- ma trudności z koordynacją ruchową,
- unika niektórych aktywności ruchowych,
- szybko rozprasza się w otoczeniu pełnym bodźców,
- reaguje bardzo intensywnie na określone sytuacje sensoryczne.
Występowanie jednego lub kilku takich zachowań nie oznacza automatycznie, że dziecko potrzebuje terapii SI. O tym, jaka forma wsparcia będzie odpowiednia, powinien zdecydować specjalista po przeprowadzeniu oceny.
Jakie są cele terapii SI?
Celem terapii integracji sensorycznej jest wspieranie dziecka w lepszym odbieraniu, organizowaniu i przetwarzaniu informacji sensorycznych.
Praca terapeutyczna może być ukierunkowana między innymi na wspieranie:
- koordynacji ruchowej,
- planowania ruchu,
- równowagi,
- świadomości własnego ciała,
- tolerowania określonych bodźców,
- regulacji poziomu pobudzenia,
- udziału w codziennych aktywnościach.
Cele terapii są ustalane indywidualnie i zależą od potrzeb konkretnego dziecka.
Jak wygląda diagnoza integracji sensorycznej?
Przed rozpoczęciem terapii wskazana jest ocena funkcjonowania dziecka.
Proces diagnostyczny może obejmować rozmowę z rodzicem, zebranie informacji dotyczących rozwoju dziecka, obserwację jego zachowania i sposobu wykonywania różnych aktywności oraz zastosowanie odpowiednich prób diagnostycznych.
Na tej podstawie specjalista omawia z rodzicami obserwacje oraz ewentualne zalecenia.
Jeżeli terapia SI jest wskazana, kolejnym etapem może być ustalenie indywidualnego planu pracy.
Jak wygląda terapia integracji sensorycznej?
Zajęcia odbywają się w specjalnie przygotowanej przestrzeni wyposażonej w sprzęt umożliwiający wykonywanie różnych aktywności ruchowych i sensorycznych.
Podczas spotkania dziecko może między innymi:
- huśtać się,
- wspinać,
- pokonywać tory przeszkód,
- utrzymywać równowagę,
- pchać i ciągnąć przedmioty,
- wykonywać ćwiczenia na piłkach,
- poznawać różne faktury i materiały.
Zadania są dobierane przez terapeutę tak, aby odpowiadały potrzebom dziecka, a jednocześnie były dla niego angażujące i możliwe do wykonania.
Ile trwa terapia SI?
Czas trwania terapii integracji sensorycznej zależy od indywidualnych potrzeb dziecka, rodzaju obserwowanych trudności, celów terapeutycznych oraz przebiegu pracy.
Nie istnieje jeden uniwersalny czas terapii odpowiedni dla wszystkich dzieci. Postępy oraz dalsze zalecenia powinny być regularnie omawiane z terapeutą.
Jak często odbywają się zajęcia SI?
Częstotliwość spotkań ustalana jest indywidualnie po konsultacji lub diagnozie.
Terapeuta bierze pod uwagę potrzeby dziecka, cele terapii oraz jego możliwości uczestniczenia w zajęciach.
Czy rodzic uczestniczy w terapii SI?
Sposób organizacji zajęć zależy od wieku dziecka, jego potrzeb oraz zasad obowiązujących w danej poradni.
Ważnym elementem procesu terapeutycznego jest natomiast współpraca z rodzicem. Terapeuta może przekazywać informacje dotyczące przebiegu terapii oraz wskazówki pomocne w codziennym funkcjonowaniu dziecka w domu, przedszkolu lub szkole.
Kiedy warto zgłosić dziecko na konsultację SI?
Jeżeli sposób reagowania dziecka na dźwięki, dotyk, ruch, ubrania, jedzenie lub inne bodźce utrudnia mu codzienne funkcjonowanie, warto omówić te obserwacje ze specjalistą.
Konsultacja nie oznacza automatycznego rozpoczęcia terapii. Jej celem jest przede wszystkim dokładniejsze poznanie potrzeb dziecka i ustalenie, czy wymaga ono dodatkowego wsparcia.
Najczęściej zadawane pytania o terapię SI
Co oznacza skrót SI?
SI pochodzi od angielskiego określenia „Sensory Integration”, czyli integracja sensoryczna.
Czy terapia SI jest tylko dla małych dzieci?
Nie ma jednej granicy wieku odpowiedniej dla wszystkich osób. Decyzja o konsultacji lub terapii zależy przede wszystkim od rodzaju trudności i indywidualnych potrzeb dziecka.
Czy każde bardzo ruchliwe dziecko potrzebuje terapii SI?
Nie. Duża potrzeba ruchu sama w sobie nie jest podstawą do rozpoczęcia terapii integracji sensorycznej. Zachowanie dziecka należy oceniać w szerszym kontekście jego rozwoju i codziennego funkcjonowania.
Czy problemy z koncentracją oznaczają zaburzenia integracji sensorycznej?
Nie zawsze. Trudności z koncentracją mogą mieć wiele różnych przyczyn. Ocena integracji sensorycznej może być jednym z elementów szerszego procesu diagnostycznego, jeżeli występują również inne trudności związane z przetwarzaniem bodźców.
Czy przed terapią potrzebna jest diagnoza SI?
Przed rozpoczęciem regularnych zajęć warto przeprowadzić odpowiednią konsultację lub ocenę funkcjonowania sensorycznego dziecka. Pozwala to lepiej określić jego potrzeby i cele ewentualnej terapii.
Umów konsultację integracji sensorycznej
Jeżeli obserwujesz u swojego dziecka trudności związane z reakcją na bodźce, ruchem, koordynacją lub codziennymi aktywnościami, możesz umówić konsultację ze specjalistą integracji sensorycznej.
Podczas spotkania porozmawiamy o rozwoju i funkcjonowaniu dziecka, przyjrzymy się zgłaszanym trudnościom i omówimy możliwe dalsze kroki.